Rada Europy jest jedną z najstarszych organizacji międzynarodowych działających na rzecz współpracy politycznej, demokracji i praw człowieka w Europie.
Jej powstanie możemy wiązać z procesem integracji europejskiej po zakończeniu II wojny światowej. W dzisiejszej notatce maturalnej z wiedzy o społeczeństwie przyjrzymy się genezie Rady Europy i jej pierwszym działaniom.
Po zakończeniu II wojny światowej Europa była zniszczona i podzielona. Wielu europejskich przywódców widziało w integracji politycznej i gospodarczej sposób na zapewnienie trwałego pokoju i odbudowę kontynentu.
Wizja zjednoczonej Europy
Wśród głównych inicjatorów integracji byli premier Wielkiej Brytanii (Winston Churchill), francuski minister spraw zagranicznych (Robert Schuman) i kanclerz RFN (Konrad Adenauer).
Konieczność stworzenia ponadnarodowych instytucji, które miałyby zapewnić pokój i promować współpracę podkreślane były przez różne środowiska polityczne. Cztery wielkie ideologie demokratyczne (liberalizm, konserwatyzm, socjaldemokracja i chadecja) popierały ten pomysł, ale każda z nich miała nieco inną wizję zjednoczonej Europy.
✅ Wiedza o społeczeństwie w małym palcu? Z moim kursem do matury WOS 2026 ogarniesz wszystko, co trzeba – szybko, skutecznie i bez stresu! 👉 Sprawdź szczegóły!
Kongres Haski (1948)
W maju 1948 r. w Hadze zorganizowano półformalne spotkanie, którego celem miało być omówienie idei jedności europejskiej i metod zjednoczenia. W kongresie uczestniczyli zarówno ludzie kultury i nauki jak i ważni politycy (w tym premierzy i ministrowie europejskich państw). Łącznie w dyskusjach brało udział 750 osób z 25 krajów. Obrady prowadził Winston Churchill.
Deklaracja Londyńska (1949)
Rok później (5 maja 1949 r.) zgodnie z planem przyjętym w czasie Kongresu Haskiego, podpisano Traktat Londyński, który powoływał Radę Europy. Deklaracja ta była wyrazem woli 10 państw założycielskich do wspólnej pracy na rzecz pokoju, demokracji i praw człowieka.
Państwa założycielskie Rady Europy: Belgia, Dania, Francja, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Holandia, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania.
Rada Europy została utworzona jako organizacja promująca demokrację, prawa człowieka i rządy prawa. Były to kluczowe wartości, które miały stać się fundamentem nowej, zjednoczonej Europy.
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Jednym z pierwszych i najważniejszych dokumentów przyjętych przez Radę Europy była Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r.
Konwencja ta ustanowiła Europejski Trybunał Praw Człowieka, pierwszy tego rodzaju trybunał międzynarodowy, który dawał obywatelom krajów członkowskich możliwość dochodzenia swych praw poza systemem sądowniczym własnego państwa.
✅ Zacznij naukę już dziś i miej to z głowy! W moim kursie masz wszystkie tematy z WOS-u w jednym miejscu. 👉 Sprawdź kurs!
Początkowo to właśnie z działalnością Rady Europy wiązano największe nadzieje na trwałą integrację i pokój w Europie. Organizacja miała być forum do dyskusji i współpracy między państwami w różnych dziedzinach polityki i gospodarki.
Kwestie bezpieczeństwa powierzono NATO, a integrację gospodarczą rozpoczęły powstałe kilka lat później Europejska Wspólnota Węgla i Stali oraz Europejska Wspólnota Gospodarcza, które stały się zalążkiem Unii Europejskiej.
Obecnie Rada Europy funkcjonuje jako forum wymiany doświadczeń w wielu dziedzinach (m.in. praw człowieka, demokracji, ochrony środowiska i edukacji). Członkami Rada Europy są niemal wszystkie kraje europejskie z wyjątkiem Watykanu, Kosowa, Białorusi i Rosji. Łącznie jest to 46 państw.
Pisząc maturę z WOSu pamiętaj, że Rada Europy NIE JEST organem Unii Europejskiej.
Rada Europy powstała jako odpowiedź na potrzebę integracji i odbudowy Europy po II wojnie światowej. Od momentu jej utworzenia w 1949 r., organizacja znacznie się rozwinęła.
Rada Europy stworzyła najbardziej efektywny na świecie regionalny system ochrony praw człowieka i odegrała kluczową rolę w procesie demokratyzacji w Europie Środkowo-Wschodniej.
Dziś Rada Europy pozostaje ważnym forum międzynarodowym, promującym współpracę i integrację polityczną. Zajmuje się też promocją demokracji, praw człowieka i rządów prawa.
Maksymilian Barcik
Jestem twórcą misjawos.pl, laureatem Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym (100% na maturze z WOSu) i absolwentem prawa na UW (wyróżnienie).
Od 10 lat pomagam maturzystom osiągać świetne wyniki na maturze z WOSu.
Sprawdź mój KURS MATURALNY z WOSu…
Prawie 100 lekcji wideo, w których krok po kroku tłumaczę
wszystkie zagadnienia wymagane na maturze z WOSu.
Ucz się na własnych regułach – kiedy i gdzie chcesz!
powyżej: fragmenty lekcji Rada Europy
z kursu maturalnego MISJA: WOS
