Europejska Wspólnota Węgla i Stali, czyli początek integracji europejskiej (notatka: matura z WOSu)

Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) to organizacja, która zapoczątkowała proces integracji europejskiej po II wojnie światowej.

Utworzono ją na mocy traktatu paryskiego z 1951 r., a celem EWWiS było zacieśnienie współpracy gospodarczej i politycznej między państwami zachodniej Europy, by zapobiec kolejnym konfliktom.

W tej notatce maturalnej omawiam powstanie EWWiS, główne postanowienia traktatu paryskiego oraz znaczenie tej organizacji dla dalszej integracji europejskiej.

EWWiS – dlaczego powstała?

By zrozumieć dlaczego zdecydowano się na powołanie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali musimy znać kontekst historyczny – kluczowe są tutaj dwie kwestie.

Tragiczne doświadczenia wojenne

Po II wojnie światowej Europa była zniszczona i podzielona. Państwa europejskie szukały sposobów na odbudowę gospodarki oraz zapewnienie trwałego pokoju.

Plan Schumana

W dniu 9 maja 1950 r. Robert Schuman, minister spraw zagranicznych Francji, zaproponował utworzenie mechanizmu międzynarodowej kontroli nad rynkiem węgla i stali, czyli surowców kluczowych dla przemysłu zbrojeniowego oraz odbudowy po zniszczeniach wojennych.

Kiedy podpisano Traktat paryski?

DATA: Traktat paryski został podpisany 18 kwietnia 1951 roku

SYGNATARIUSZE: Początkowo Plan Schumana zakładał udział jedynie Francji i Zachodnich Niemiec (RFN). Ostatecznie traktat podpisało sześć państw: Francja, Niemcy Zachodnie (RFN), Włochy, Belgia, Holandia i Luksemburg.

Traktat paryski 1951 r. – najważniejsze postanowienia

Swobodny przepływ surowców dzięki zniesieniu ceł i innych ograniczeń w obrocie węglem, żelazem i stalą między państwami członkowskimi.

Wprowadzenie jednolitych reguły opodatkowania i eksportu oraz zasady, zgodnie z którą zabroniona była dyskryminacja towarów z innych państw. Miało to na celu zwiększenie konkurencyjności i stabilności rynku tych surowców.

Jakie były organy EWWiS?

Traktat paryski przewidywał utworzenie w ramach Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali szeregu organów. Poniżej przygotowałem ich listę i krótkie podsumowanie najważniejszych informacji.

WYSOKA WŁADZA

Niezależny organ wykonawczy składający się z 9 członków wybieranych na 6-letnie kadencje. Duże państwa (Francja, Niemcy i Włochy) wskazywały po 2 członków, a mniejsze państwa Beneluxu (Belgia, Holandia, Luksemburg) po 1 członku.

Wysoka Władza była odpowiedzialna za realizację polityk EWWiS i stała się zalążkiem obecnej Komisji Europejskiej.

RADA

Składająca się z przedstawicieli rządów krajowych, odpowiedzialna za współpracę między państwami członkowskimi. Dziś podobnym organem jest Rada Unii Europejskiej.

KOMITET DORADCZY

Złożony z ekspertów ekonomicznych oraz przedstawicieli przedsiębiorców i pracowników, pełniący funkcję doradczą.

ZGROMADZENIE

Organ doradczy i mający sprawować demokratyczną kontrolę nad działaniami Wspólnoty. Zgromadzenie składało się z 78 przedstawicieli wybieranych przez parlamenty narodowe. Zgromadzenie wyewoluowało następnie w obecny Parlament Europejski.

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI

Odpowiedzialny za rozstrzyganie sporów prawnych wynikających ze stosowania traktatu.

Znaczenie EWWiS dla dalszej integracji europejskiej

Sukces EWWiS stał się inspiracją dla utworzenia kolejnych organizacji integracyjnych, takich jak Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG) i Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom).

Europejska Wspólnota Węgla i Stali stworzyła też podstawy do zacieśnienia współpracy politycznej między państwami członkowskimi. Przyczyniło się to do dalszej integracji, a ostatecznie, po 40 latach, skutkowało powstaniem Unii Europejskiej.

Podsumowanie

Jeżeli zdajesz maturę z WOSu, to musisz wiedzieć, że Europejska Wspólnota Węgla i Stali była pierwszym krokiem na drodze do integracji europejskiej. Traktat paryski z 1951  r., który powołał EWWiS do życia, wprowadził swobodny przepływ węgla i stali oraz stworzył instytucje, które miały zarządzać wspólną polityką gospodarczą.

Sukces EWWiS przyczynił się do dalszej integracji europejskiej, tworząc fundamenty dla powstania Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), a później Unii Europejskiej.

Maksymilian Barcik

Jestem twórcą misjawos.pl, laureatem Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym (100% na maturze z WOSu) i absolwentem prawa na UW (wyróżnienie).

Od 10 lat pomagam maturzystom osiągać świetne wyniki na maturze z WOSu.

Prawie 100 lekcji wideo, w których krok po kroku tłumaczę
wszystkie zagadnienia wymagane na maturze z WOSu.

Ucz się na własnych regułach – kiedy i gdzie chcesz!

powyżej: fragmenty lekcji
Historia integracji europejskiej cz. 1 (1951 – 1992)
z kursu maturalnego MISJA: WOS